ComBioLaw.De

Author : ธงชัย วินิจจะกูล

Quelle : www.fridaycollege.org

Category : บทความทั่วไป

Publisher : BioLawCom

บทความทั่วไป

หมายเหตุ : ข้อเขียนของ ศ.ดร. ธงชัย วินิจจะกูล ชิ้นนี้ เป็นส่วนหนึ่งของโครงการเฉพาะกิจ ภายใต้ชื่อ "ซีรีย์งานเขียนของอาจารย์ ธงชัย" (เฉพาะภาษาไทย และเท่าที่หาได้) ที่ BioLawCom พยายามสืบค้นจากเว็บไซท์ต่าง ๆ แล้วนำรวบรวมไว้เป็นแหล่งความรู้สำคัญ และเผยแพร่ให้เพื่อนนักเรียนไทยในเยอรมัน ได้อ่านและศึกษา เพื่อทำความรู้จักกับอาจารย์ ธงชัย วินิจจะกูล ผ่าน "ตัวหนังสือ" ก่อนที่จะได้พบปะ พูดคุยกับ "ตัวจริง เสียงจริง" ในงานประชุมใหญ่ สนทย. เดือนธันวาคม ปี 2549 ณ เมืองสตุทการ์ท ประเทศเยอรมนี

อันเนื่องมาจากปัตตานี จดหมายฉบับที่ 1 ประวัติศาสตร์จะจารึก กับ รัฐบาลทักษิณ อย่างไร

กราบเรียน ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี

ท่านเคยคิดไหมว่า ในอนาคต ประวัติศาสตร์จะจารึกถึงรัฐบาลทักษิณว่าอย่างไร

ผมไม่เชื่อหรอกว่า ท่านไม่เคยคิดถึงเรื่องนี้ เพราะท่านเป็นคนสนใจอนาคตซึ่งรวมถึงชื่อเสียง เกียรติยศ วงศ์ตระกูล ของท่านด้วย

ผมคิดว่าคงจะเป็นทำนองดังต่อไปนี้

รัฐบาลทักษิณสร้างความเจริญรุดหน้าทางเศรษฐกิจจนสามารถพาประเทศไทยพ้นจากวิกฤตทางเศรษฐกิจซึ่งเริ่มตั้งแต่ปี 2540

คุณสมบัติเด่นของเขา คือ ความเป็นผู้นำธุรกิจสมัยใหม่ผสมผสานผู้นำแบบอำนาจนิยม ดังที่เขามีประสบการณ์มาทั้งสฤษดิ์และมหาธีร์หรือลีกวนยิวของประเทศเพื่อนบ้ าน

เขาเน้นความฉับไวทันปัญหา การตัดสินใจเฉียบคม เด็ดขาด และการบริหารเชิงรุกต่อปัญหาต่างๆ แทนที่จะมัวแต่คอยแก้ปัญหาเฉพาะหน้า

นโยบายของรัฐบาลทักษิณยังเน้นการสร้างความพอใจแก่ประชาชนอย่างกว้างขวาง ด้วยโครงการเอาใจชาวบ้านและยกระดับความเป็นอยู่อย่างเป็นรูปธรรม ดังที่เรียกกันทั่วไปในสมัยนั้นว่า นโยบาย "ประชานิยม"

ในขณะเดียวกัน ภายใต้รัฐบาลนี้ผู้ที่สามารถมีอำนาจทางการเมืองและเศรษฐกิจควบคู่กันสามารถแ สวงหาประโยชน์ใส่ตนและครอบครัวได้อย่างมหาศาล

แต่รัฐบาลทักษิณกลับล้มเหลวอย่างมากในการแก้ปัญหาทางสังคมที่ฝังรากลึกมาเป็ นเวลานาน ทำได้เพียงแก้ปัญหาแบบลูบหน้าปะจมูกและกลับทำให้สถานการณ์เลวร้ายยิ่งกว่าเด ิมในกรณีความตึงเครียดในจังหวัดชายแดนภาคใต้

รัฐบาลแก้ปัญหายาเสพติดด้วยวิธีการเด็ดขาดแต่ผิวเผินแบบเดียวกับที่สฤษดิ์เค ยทำจนได้รับความนิยมอย่างสูงแต่มิได้ช่วยให้อะไรดีขึ้นในระยะยาว

ซ้ำร้ายมีผู้ถูกสังหารไปกว่า 2,500 คน โดยไม่มีหลักฐานชัดเจนว่า ใครคือผู้ค้ายาตัวจริง ใครเป็นแค่เหยื่อของวิธีการนอกกระบวนการยุติธรรม กล่าวกันว่า เจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจล้นฟ้าและกระทำเกินเหตุ แต่รัฐบาลไม่สนใจตราบเท่าที่สาธารณชนสนับสนุนรัฐบาล

การละเลยกระบวนการยุติธรรมส่งผลให้การพัฒนาเนติรัฐชะงักและถอยหลังไปหลายปี

ในกรณีจังหวัดชายแดนภาคใต้ รัฐบาลหันกลับไปใช้นโยบายและมาตรการปราบปรามรุนแรงโดยยึดถือทัศนคติแคบๆ ของรัฐบาลกรุงเทพฯ เอง นโยบายนี้ล้มเหลวมาตลอดร้อยปีนับแต่สยามผนวกปัตตานีเข้ามาเป็นของตน ไม่สามารถสร้างความปรองดองอยู่ร่วมกันอย่างสงบสันติ

นโยบายที่เน้นการพัฒนาด้วยความเข้าใจและเคารพในความแตกต่างถูกนำมาใช้จนก่อผลดีขึ้นระหว่างทศวรรษ 2520 จนถึงก่อนรัฐบาลทักษิณ

การหันกลับไปใช้นโยบายและปฏิบัติการแบบเก่า เกิดจากความเป็นผู้นำแบบทักษิณนั่นเอง

ทว่า ในกรณีนี้ผู้นำรัฐบาลขาดทั้งความรู้และประสบการณ์ จึงลดทอนความซับซ้อนละเอียดอ่อนของปัญหาลง เป็นความเข้าใจผิดทื่อๆ ง่ายๆ ผลลัพธ์ก็คือ ความสูญเสียอันหลีกเลี่ยงได้ แต่กลับปะทุขึ้นในการสังหารหมู่ที่ปัตตานี เมื่อ 28 เมษายน 2547

และส่งผลระยะยาวมาจนถึงปัจจุบันนี้

กล่าวโดยสรุป รัฐบาลของท่านก้าว 2 ก้าวทางเศรษฐกิจ แต่ถอยหลังไปประมาณ 40-50 ปีในปัญหายาเสพติดและการสร้างสมานฉันท์ในชาติ

ผมเสียดายที่ความปราดเปรื่องและความเป็นผู้นำของท่านมาควบคู่กับความหลงตน คิดว่าเป็นพหูสูต รู้ดีทุกเรื่องกว่าใครหมด เมื่อบวกกับความเร่งรีบ จึงกลับเป็นความเลินเล่อ ปากไวจนก่อปัญหา

บางครั้งท่านฉลาดและกล้าพอจะสงสัยสิ่งที่ทำลงไป แต่ในที่สุดกลับกล้าไม่พอที่จะตัดสินใจเลือกข้างคิดใหม่ ทำใหม่

วันหนึ่ง ท่านจึงมอบหมายให้รองนายกฯ จาตุรนต์ ไปสร้างแผนสำหรับนโยบายใหม่ แถมยังอ้างเอาเครดิตอีกด้วยว่า ท่านเองเห็นดีเห็นงามกับแผนนี้มาแต่เริ่ม วันถัดมา ท่านกลับลำหาว่าจาตุรนต์ฟังคนข้างเดียว

ความเป็นผู้นำเด็ดเดี่ยวกลับเป็นผู้นำยึกยัก ลังเล หงุดหงิด เพราะเป็นปัญหาที่ท่านรู้ไม่พอไม่คุ้นเคย ทว่าไม่รู้ว่าจะเป็นผู้นำในปัญหาที่ตนไม่มั่นใจอย่างไรดี

รัฐบาลอาจมีการข่าวข้อมูลดีพอสมควร แต่ข้อมูลทั้งหลายเมื่อถูกประมวลด้วยความคิดแบบโบราณ ทำแบบโบราณ แบบที่ล้มเหลวมาตลอด 100 กว่าปี ผลคือ นโยบายและแผนปฏิบัติการเก่าๆ คร่ำครึ ปูทางสู่โศกนาฏกรรมในที่สุด

จริงอยู่ การปะทะเมื่อ 28 เมษายน อาจเริ่มจากการโจมตีของกลุ่มเยาวชนมุสลิมที่เคียดแค้นเจ้าหน้าที่รัฐ จึงต้องตอบโต้ ไม่มีทางเลือกอื่น

จริงแน่ๆ ว่า ปัญหาคุกรุ่นมีหลายสาเหตุ อาจรวมถึงผู้สูญเสียผลประโยชน์ที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดและผลประโยชน์ตามชาย แดน และรวมถึงกลุ่มที่ยังต้องการแยกดินแดนด้วย

แต่ทั้งหมดนี้ไม่ใช่สภาวะที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน

และนี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่รัฐบาลใช้นโยบายผิดๆ มาตรการผิดๆ ล้มแล้วเหลวอีก

ความล้มเหลวจึงกลับมาอีก เชื้อมูลของการแยกดินแดนจึงกลับมาอีก

โศกนาฏกรรมคราวนี้ก็มิใช่ครั้งแรก น่าเศร้าใจที่สุดตรงนี้

ท่านลดทอนความซับซ้อนของปัญหาลงมาเหลือเพียงแค่เป็นเรื่องของเด็กติดยา ผู้มีอิทธิพลค้ายา

นี่เป็นการโฆษณาชวนเชื่อที่ปราศจากความรับผิดชอบแบบผู้ใหญ่ไร้จริยธรรม ไร้ความเคารพในศักดิ์ศรีของผู้อื่น จึงมีแต่จะสร้างความผิดหวัง น้อยใจและเกลียดชังให้มากขึ้นไปอีกในหมู่คนท้องถิ่น

ถ้าตัวท่านเองเชื่อในสิ่งที่ท่านพูด ประเทศนี้เป็นอันสิ้นหวัง

ถ้าตัวท่านเองไม่เชื่อในสิ่งที่ท่านพูด เราเรียกง่ายๆ ว่า ท่านโกหกหลอกลวงประชาชนทั้งประเทศ

น่าเสียใจที่โฆษณาชวนเชื่อราคาถูกแบบนี้ยังใช้ได้กับคนไทย 80% ที่ไม่สนใจจะเรียนรู้แต่อวดดีนึกว่าตนเองรู้ดีพอ รู้จักใช้แค่สามัญสำนึกตื้นๆ แต่ขาดสติ ขาดปัญญา

น่าเสียใจที่ท่านจงใจฉวยโอกาสกับความไม่รู้ของสาธารณชน

ผมหลงผิดมาตลอด คิดว่าท่านจะเป็นผู้นำที่คิดการณ์ไกลและกล้าหาญกว่านี้

รัฐบาลประชานิยมของท่าน หากินกับคุณภาพต่ำทางปัญญาของประชากรอย่างหน้าไม่อาย รัฐบาลที่ทำแบบนี้ไร้ศักดิ์ศรี มองการณ์ใกล้สั้นนิดเดียว

ทั้งรัฐบาลและสาธารณชนที่สนับสนุนท่าน พยายามจำกัดประเด็นสาเหตุของโศกนาฏกรรมอยู่แค่ว่า ใครลงมือโจมตีก่อน เด็กติดยาจริงหรือเปล่า ประเด็นเหล่านี้ตื้นเขินเหลือหลาย ราวกับว่าปัญหาทั้งมวลเป็นแค่เรื่องชั่ววูบเฉพาะวันนั้น

ผมไม่สงสัยเลยว่าเจ้าหน้าที่จำเป็นต้องป้องกันตัว (ยกเว้นสังหารหมู่ที่มัสยิดกรือเซะ ซึ่งผมขอรอผลการสอบสวนว่าเป็นการโจมตีหรือป้องกันตัวกันแน่)

แต่เวลาหลายเดือนนับแต่ความตึงเครียดปะทุขึ้นใหม่เมื่อต้นปีนี้ รัฐบาลมีเวลามากพอควรที่จะตัดไฟแต่ต้นลมด้วยนโยบายและมาตรการที่ดีกว่านี้ กลับกลายเป็นว่ารัฐบาลเองเป็นผู้สุมไฟให้หนักเข้า

โศกนาฏกรรมเมื่อ 28 เมษายน เป็นผลลัพธ์ เป็นปลายเหตุของความผิดพลาดตลอด 4 เดือนก่อนหน้านั้น

การสอบสวนว่า ใครโจมตีก่อน ใครติดยา จึงเป็นการหาคำอธิบายต่อเรื่องปลายเหตุเป็นการเลี่ยงไม่ยอมเผชิญหน้ากับปัญห าที่ลึกซึ้งแท้จริงกว่านั้น.

งานเขียนอื่น ๆ ที่รวบรวมไว้ในโครงการ ฯ